Thực hiện kế hoạch chuyên môn năm học 2025 – 2026 của trường Tiểu học Lý Thường Kiệt, sáng ngày 22/01/2026, cô giáo Đào Thị Thu Thảo và các em học sinh lớp 5A4 đã thực hiện tiết dạy chuyên đề STEM môn Khoa học lớp 5 với bài học “Bài 16: Vòng đời và sự phát triển của động vật”. Tiết học được xây dựng khoa học, bám sát yêu cầu cần đạt, thể hiện rõ quy trình dạy học STEM và khơi dậy sự sáng tạo của học sinh thông qua hoạt động thiết kế mô hình vòng đời và sự phát triển của động vật từ các vật liệu tái chế.
Mở đầu tiết học, giáo viên tổ chức hoạt động khởi động sôi nổi bằng điệu nhảy chicken dance tạo tâm thế thoải mái, vui vẻ cho học sinh. Từ hoạt động vận động, giáo viên khéo léo dẫn dắt học sinh ôn lại kiến thức ở tiết trước thông qua bài tập tương tác kéo – thả trên ClassKick, giúp các em nhớ lại vòng đời của một số loài động vật quen thuộc. Hoạt động này giúp các em kết nối tri thức cũ – mở đường cho nhiệm vụ STEM trong tiết học.
Tiết chuyên được tổ chức đúng quy trình dạy học STEM, rõ nét qua các bước đặc trưng:
Bước 1 – Đề xuất ý tưởng và thiết kế:
Học sinh làm việc theo nhóm, thảo luận lựa chọn loài vật, xây dựng ý tưởng và vẽ phác thảo mô hình. Nhằm giúp các em có định hướng rõ ràng trong quá trình thực hành và tạo sản phẩm, ngay từ đầu giáo viên đã thống nhất các tiêu chí đánh giá sản phẩm như sau:
- Nguyên liệu dễ tìm (ưu tiên vật liệu tái chế);
- Sản phẩm đúng kiến thức, thể hiện đủ các giai đoạn vòng đời;
- Sản phẩm chắc chắn, bắt mắt, có chú thích rõ ràng.
Bước 2 – Thực hành chế tạo mô hình sản phẩm:
Từ bản thiết kế đã thống nhất, các nhóm bắt tay vào tạo mô hình bằng những vật liệu quen thuộc như bìa carton, giấy màu, đất nặn, vải nỉ, cốc giấy… Nhiều sản phẩm cho thấy sự sáng tạo rõ rệt: có nhóm dùng cốc giấy làm mốc các giai đoạn, tận dụng bìa hộp để dựng không gian sinh sống của loài vật, kết hợp mũi tên và màu sắc để phân biệt từng chặng phát triển; có nhóm khéo léo nặn tạo hình bằng đất nặn, nhóm khác lại sử dụng vải nỉ để thể hiện các đặc điểm nổi bật. Nhìn chung, các sản phẩm đều có bố cục gọn gàng, chắc chắn, đảm bảo tính thẩm mỹ và thể hiện rõ các giai đoạn trong vòng đời của động vật.
Trong suốt quá trình thực hành, học sinh chủ động phân công nhiệm vụ, phối hợp hỗ trợ lẫn nhau, qua đó rèn luyện kỹ năng hợp tác và giải quyết vấn đề; đồng thời các em biết sử dụng nguyên liệu tiết kiệm, tận dụng vật liệu tái chế và giữ gìn vệ sinh lớp học.
Bước 3 – Trình bày, chia sẻ và đánh giá:
Sau khi hoàn thiện, đại diện các nhóm lần lượt giới thiệu sản phẩm: mô hình vòng đời của loài động vật nào, sử dụng chất liệu gì, cách làm ra sao; đồng thời nêu rõ ý nghĩa và đặc điểm của từng giai đoạn trong vòng đời của loài động vật đó. Sau mỗi phần trình bày, giáo viên tổ chức trao đổi, gợi mở để học sinh nhận xét theo các tiêu chí đã thống nhất, từ đó giúp nhóm bạn điều chỉnh và hoàn thiện sản phẩm. Hoạt động này giúp học sinh phát triển kỹ năng thuyết trình – phản biện – tự đánh giá, đúng tinh thần học STEM “học qua làm”.
Ngay sau tiết học, Ban giám hiệu, tổ, khối chuyên môn đã tổ chức trao đổi, thống nhất đánh giá: tiết dạy bám sát mục tiêu, triển khai rõ quy trình STEM, tạo cơ hội cho học sinh phát triển năng lực tự chủ, giao tiếp – hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo. Đặc biệt, hoạt động làm mô hình vòng đời từ vật liệu tái chế thể hiện rõ giáo dục ý thức tiết kiệm, bảo vệ môi trường.
Ban giám hiệu cũng đưa ra những góp ý thiết thực: tiêu chí đánh giá sản phẩm cần bổ sung tính ứng dụng của sản phẩm và tổ chức đánh giá chéo; đồng thời tăng thời lượng trưng bày, chia sẻ để nhiều học sinh được tham gia báo cáo hơn trong các tiết STEM tiếp theo. Qua các buổi chuyên đề đã tạo cơ hội để giáo viên học tập, trao đổi chuyên môn và từng bước nâng cao chất lượng dạy học cũng như hiệu quả triển khai phương pháp dạy học STEM.
Tiết dạy chuyên đề STEM môn Khoa học lớp 5 đã mang lại hiệu quả rõ nét: học sinh nắm chắc kiến thức về vòng đời và sự phát triển của động vật, biết vận dụng vào thực tiễn; đồng thời được trải nghiệm trọn vẹn quy trình STEM qua các hoạt động đề xuất ý tưởng – thiết kế – chế tạo – trình bày – đánh giá, từ đó phát triển năng lực tự học, hợp tác, giao tiếp, giải quyết vấn đề và sáng tạo. Việc lựa chọn vật liệu tái chế và thiết kế mô hình không chỉ làm bài học trở nên sinh động, trực quan mà còn góp phần giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, tiết kiệm, trách nhiệm cho học sinh.
Từ thành công của chuyên đề có thể khẳng định: phương pháp dạy học STEM là hướng đi hiệu quả trong dạy môn Khoa học nói riêng và giáo dục tiểu học nói chung, giúp chuyển từ “học để biết” sang “học để làm”, tạo cơ hội để mọi học sinh được tham gia, trải nghiệm, chia sẻ và trưởng thành qua từng hoạt động học tập; đồng thời góp phần nâng cao chất lượng chuyên môn và thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường.
Một số hình ảnh tiết STEM: